17 Grafsteen

Grafsteen nr: 17 Dominee Hendrik van Berkel

Grafsteen 17Hier leyt begraven de eersame en de

geleerde Henricus Bernardi van Berkel

dienaer des goddeljken woorts

geweest synde 48 iaeren ende ...

tot Tzerckwert inden voorsz predick dienst

gestorven int iaer ons

heeren 1612 10 iun:

79 iaeren oudt sijnde

Dur... .afier fui franqit

Zijn vrouw ligt ook in de kerk begraven zie Grafsteen 7

Genealogie zie hier

Was van 1601 tot zijn dood in 1612 Predikant van de Ned. Herv. Kerk in Tjerkwerd.

1601 tot 1612 Ds. Henricus Bernardi van Berkel.
 

Stond  van 1585 in Goutum - Zwichum, daarna  in 1598/99 naar Warns-Scharl.

Zou hier in 1599 zijn afgezet en werd in Tjerkwerd beroepen, en op attest van de klassis van Leeuwarden bij de klassis van Bolsward en Workum aangenomen en goedgekeurd den 18 mei.

In 1604 waren er nieuwe moeilijkheden met hem, daat een besluit van klassis van Leeuwarden, aangaande de destitutie van hem, door 't colegie werd geapprobeerd, en de gemeente Tjerkwerd werd geordoneerd , binnen 3 weken een andere dienaar te verkiezen , den 14 November 1604; dit vonnis schijnt weldra gemitigeerd1 te zijn want volgens de grafsteen overleed hij hier als predikant den 10 junij 1612 , oud 79 jaren , nadat hij 48 jaar predikant geweest was.  Begraven te Tjerkwerd

Diende in de Roomse kerk van 1564 als vicarius te Bedum, was in 1585 in Goutum-Zwichum, Verroepen naar Warns en Scharl in 't laatst van 1598 of begin 1599.

Hij werd bij't hof van Friesland aangesproken van Claes ten Boer, Ontvanger der contributi´┐Żn van de Ommelanden, als Curator itris, over Swane Henrici voor haar zelven, en mede als rechthebende voor Geertruid, Jans dochter, haar noeder. Als hebbende cv voor omtrent 20 of 19 jaren, toen hij vicarius in Bedum was, voorz. Geertruid beslapen etc. - en hoewel hij haar behoorde te trakteren als een vader toekomt, en voorts als cessie hebbende van haar moeder, te betalen 19 jaar kostpenningen: tot 20 Gld. 's jaars, en voor haar defloratie, kraamgeld 500 Gld, waartegen hij protesteerde, op grond, dat zoo Swane zijn dochter was, zoude de moeder haar overlange wel aan hem gepresenteerd hebben. Bij sententie van den 26 October 1594, werd zij verklaart zijne natuurlijke dochter te wezen, en hij gecondemneerd aan haar 't recht hebbende van Geertrud Jans ter zake van haar defloratie en kraamkosten te betalen 140 Carolus Guldens, sondewr wijdens, doch cum exp.   

1 gemitigeerd = verzacht , gematigd, verlicht

Een kwart van alle predikanten die als eerste voorganger in een stad of dorp stond, werd afgezet of was verwikkeld in een tuchtzaak. In de classis Sneek was zelfs een derde van de predikanten voor 1600 in een tuchtzaak verwikkeld. De voormalige vicaris van Bedum. ds. Henricus Bernardi van Berkel, kan dit percentage nog verhogen. Viermaal trad hij in Friesland aan als eerste predikant in een kerkefijke gemeente; viermaal werd hij afgezet. In Rinsumageest werd hij in 1582 verwijderd. Na ingrijpen van Gedeputeerde Staten, de synode en een deurwaarder werd hij na vele problematische jaren in Goutum en Swichum afgezet wegens beschuldiging van moord en echtbreuk; ook in de combinatie Warns en Scharl werd hij verwijderd. Tenslotte werd hij in Tjerkwerd afgezet. De synode vond Van Berkels zonden daarom zo erg, omdat die 'door hem ock na verlatinghe dess pausdooms eertijts ijn Groningerlant begaen waren!